Talaşlı imalatta yağ buharı için doğru sistem, sisi tezgâhın içinde yakalayan bir emiş ünitesi ve arkasında iki kademe: önce damlacıkları sıvıya çeviren ayrıştırma, sonra kalanı tutan ince filtrasyon. Tek tezgâhta tezgâh başı ünite, hat hâlinde üretimde merkezi sistem kuruluyor. Tezgâh kapağı açıldığında çıkan beyazımsı buhar, saatlerdir oluşan birikimin görünen kısmı; atölyeye yayıldıktan sonra toplamak hem daha pahalı hem daha az etkili.
Yağ sisi nereden çıkıyor
Kesme sırasında takım ile parça arasındaki bölge çok ısınıyor. Soğutma sıvısı bu bölgeye püskürtülüyor ve temas anında bir kısmı buharlaşıyor. Buharlaşan sıvı tezgâh içinde soğuyup tekrar yoğuşuyor — ama artık çok küçük damlacıklar hâlinde, yani aerosol olarak.
Bunun pratik sonucu şu: sis tezgâhın içinde oluşuyor. Atölye ortamına yayılmasını beklemek yerine, kaynağında yakalamak hem daha etkili hem daha ucuz.
Emiş nereden yapılmalı
Tezgâh başı ünite doğrudan tezgâhın üstüne ya da yanına konuluyor. Avantajı sisi çıktığı yerde yakalaması ve her tezgâhın bağımsız çalışması — bir ünite arızalandığında diğer tezgâhlar etkilenmiyor.
Merkezi sistem tek bir üniteye birden fazla tezgâhı bağlıyor. Hat hâlinde çalışan üretimde daha derli toplu bir kurulum oluyor. Kanal tasarımı burada kritik: her tezgâha yeterli emiş gitmesi gerekiyor.
Ayrı hatlar, atölyede hem talaşlı imalat hem kaynak varsa gerekiyor. Islak aerosol ile kuru partikülü aynı hatta birleştirmek iki sistemi de bozuyor — yağ sisi mi kaynak dumanı mı yazısında bunu anlattım. Kaynak tarafının kendi kurulum başlıkları için kaynakhane yazısına bakabilirsiniz.
Ayrıştırma kademesi neden önce geliyor
Yağ sisi ıslak bir yük ve bu, filtrasyon sırasını belirliyor.
İlk kademe ayrıştırma: damlacıklar birleştirilip sıvı hâle getiriliyor ve bir tanka akıtılıyor. Bu kademe olmadan arkasındaki her şey ıslanıyor.
İkinci kademe ince filtrasyon: ayrıştırmadan kaçan çok küçük damlacıklar burada tutuluyor. Elektrostatik kademe bu noktada güçlü, çünkü plakalar yıkanarak yenileniyor ve sarf malzemesi tüketmiyor.
Sıralamayı bozup doğrudan ince filtrasyona geçmek, filtreyi haftalar içinde tüketiyor.
Geri kazanım tarafı
Ayrıştırma kademesinde toplanan sıvı, işletme için bir kalem. Toplanan soğutma sıvısının bir kısmı sisteme geri kazandırılabiliyor; bu, sarf maliyetini düşüren bir yan fayda.
Bunun için toplama tankının erişilebilir ve boşaltılabilir olması gerekiyor — kurulumda planlanan bir ayrıntı.
Ünitenin bakımı neyi kapsıyor
Yağ sisi üniteleri, mutfak filtrelerinden farklı bir bakım düzeni istiyor çünkü sürekli sıvıyla çalışıyorlar.
Toplama tankı düzenli boşaltılıyor. Dolduğunda ayrıştırma kademesi işlevini kaybediyor ve sıvı geri kaçmaya başlıyor.
Ayrıştırma kademesi temizleniyor. Üzerinde biriken talaş ve kir, sıvının akışını engelliyor.
İnce filtrasyon kademesi yıkanıyor ya da değiştiriliyor. Elektrostatik kademe kullanılıyorsa plakalar sökülüp temizleniyor; kartuş kullanılıyorsa değişiyor.
Kanal içindeki yoğuşma kontrol ediliyor. Islak yük taşıyan kanalda zamanla sıvı birikiyor.
Aralığı belirleyen şey kesme rejimi ve günlük çalışma süresi. Tezgâhın sürekli çalıştığı bir üretimde bu takvim, ara ara çalışan bir atölyeye göre belirgin şekilde sık oluyor.
Bakımı aksayan bir ünitenin ilk belirtisi emiş düşüşü: tezgâh kapağı açıldığında yine sis çıkmaya başlıyor.
Kurulumda atlanan üç şey
Tezgâh kapağının sızdırmazlığı. Emiş ne kadar iyi olursa olsun, kapak açık çalışılıyorsa sis atölyeye yayılıyor.
Kanal eğimi. Islak yük taşıyan kanalda yoğuşan sıvının bir yere akması gerekiyor. Eğimsiz bir kanalda sıvı birikiyor.
Bakım erişimi. Ayrıştırma kademesi ve tank düzenli boşaltılıyor. Erişilemeyen bir konuma kurulan ünite, birkaç ay sonra bakılmayan bir üniteye dönüşüyor.
Sık sorulan sorular
Tezgâhın kendi emişi var, yeterli değil mi?
Tezgâhların bir kısmında dahili emiş bulunuyor ama bu genelde sisi tezgâh dışına atmakla sınırlı — filtrelemiyor. Atölye havasına verilen sis sorunu yer değiştirmiş oluyor.
Kaç tezgâha bir ünite yeter?
Tezgâh tipine, kesme rejimine ve soğutma sıvısı miktarına bağlı. Aynı sayıda tezgâh, farklı kesme rejimlerinde farklı yük üretiyor; bu yüzden adet üzerinden verilen bir cevap yanıltıcı oluyor.
Su bazlı ve yağ bazlı sıvı farkı var mı?
Var. Sıvının tipi oluşan aerosolün karakterini değiştiriyor ve bu, filtre seçimini etkiliyor. Kullandığınız sıvının cinsi, keşifte sorulan ilk şeylerden biri.
Atölyenizin yerleşimine hangi kurulumun oturduğunu görmek için sanayi çözümlerine bakabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat ve işletmenize özel yükümlülükler için ilgili resmi mercilere veya bir hukuk danışmanına başvurun.